450. rocznica zawarcia Unii Lubelskiej. Premier Morawiecki na uroczystościach

30.06.2019

1 lipca 1569 r. na sejmie walnym w Lublinie podpisany został akt unii Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego. Powołana w tej sposób Rzeczpospolita Obojga Narodów stała się jednym z najpotężniejszych organizmów politycznych ówczesnej Europy.
 
Z udziałem premiera Mateusza Morawieckiego w Lublinie odbyły się uroczystości upamiętniające 450. rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej. W obchodach uczestniczyli m.in. marszałkowie Sejmu i Senatu: Marek Kuchciński i Stanisław Karczewski, posłowie i senatorowie, wojewoda lubelski Przemysław Czarnek, marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski, przewodniczący Seimasu Viktoras Pranckietis, delegacje z Litwy, Łotwy, Estonii, Czech i Węgier, goście zagraniczni i mieszkańcy Lublina.
 
Obchody rozpoczęła msza św. w lubelskiej archikatedrze  pod przewodnictwem księdza arcybiskupa Stanisława Budzika. Homilię wygłosił arcybiskup Gintaras Grušas, metropolita wileński. Następnie złożono kwiaty pod pomnikiem Unii Polsko-Litewskiej na Placu Litewskim.
 
List do uczestników i organizatorów uroczystości skierował prezydent RP Andrzej Duda. Został odczytany przez szefa gabinetu  prezydenta  Krzysztofa Szczerskiego„Unia Lubelska była prawdziwym fenomenem na skalę europejską. Kiedy polityką międzynarodową rządziły wówczas przede wszystkim interesy dynastyczne, autorytaryzm i przemoc silniejszych nad słabszymi, czego liczne dowody można było znaleźć na wschodzie i zachodzie, unia polsko-litewska powstała na drodze dwustronnego porozumienia, równości praw i wzajemnego poszanowania. Ideą założycielską stała się jedność w wielości. Wspólny był monarcha, polityka obronna i zagraniczna, pieniądz i system celny, odrębne pozostały natomiast języki urzędowe, wojsko, skarb i sądownictwo. Uformowane w ten sposób wielonarodowe państwo miało status środkowoeuropejskiej potęgi, opartej na zasadach wolności, parlamentaryzmu i demokracji. Dla swych mieszkańców, wśród których oprócz Polaków i Litwinów byli także przedstawiciele wielu innych narodów, religii i kultur, Rzeczpospolita stanowiła ostoję tolerancji i zasad życzliwego współistnienia” – można przeczytać w liście.
 
W obchody 450. rocznicy Unii Lubelskiej włączyli się wojewodowie z całego kraju. Goście przyjechali do Lublina na zaproszenie wojewody lubelskiego Przemysława Czarnka. Wzięli udział w debacie przewodniczących parlamentów nt. „450. rocznica Unii Lubelskiej. Europejskie znaczenie dziedzictwa Unii Lubelskiej dla współczesnych narodów i państw” i koncercie w Centrum Spotkania Kultur.
 
Debatę otworzył Marek Kuchciński. - Unia Lubelska była epokowym wydarzeniem, które na wiele lat określiło porządek polityczny i ład społeczny w Europie Środkowej (…). Dzięki niej powstała bowiem Rzeczpospolita Obojga Narodów - podmiot polityczny, który stanowił rzadki przykład udanego kompromisu pomiędzy różnymi narodami, ziemiami, religiami, kulturami i językami – mówił marszałek.
 
- Unia Lubelska to dziedzictwo wolności, demokracji, parlamentaryzmu, poszanowania innych narodów wynikającego ze świadomości różnic i kulturowej odmienności; jako Polacy możemy być z tego dumni – podkreślił prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki. List premiera podczas debaty odczytał wicepremier Jacek Sasin.
 
Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 lipca 2018 r. rok 2019 został ustanowiony Rokiem Unii Lubelskiej.