Wojewoda upamiętnił ofiary mordu w Józefowie Dużym

14.04.2019

W Józefowie Dużym w 1940 roku doszło do pierwszej na Podlasiu masowej egzekucji. Oddziały SS, gestapo oraz żandarmerii niemieckiej zamordowały 217 osób. Akcja była odwetem za zabicie przez pospolitych bandytów rodziny niemieckiego kolonisty.
 
Na cmentarzu parafialnym w Serokomli odbyły się uroczystości upamiętniające 79. rocznicę mordu w Józefowie Dużym. W uroczystościach uczestniczył wojewoda lubelski Przemysław Czarnek.
 
- To, że dzisiaj żyjemy spokojnie, że żyjemy w czasach miodu w porównaniu z tym, co było w 1940 roku, to nie znaczy, że za chwilę nie może stać się inaczej. Stanie się zawsze inaczej. Dojdzie bardzo szybko do nieszczęścia, jeżeli łamane będzie jedno z dziesięciu przykazań Bożych. Dekalog to podstawa funkcjonowania polskiego społeczeństwa i podstawa pokoju w Polsce i na świecie. Musimy to dzisiaj powtarzać, kiedy następuje niszczenie chrześcijaństwa i odchodzenie od Dekalogu. Każde nieszczęście na ziemi zawsze rozpoczynało się i rozpoczyna od łamania jednego z przykazań Bożych. Nie kradnij, nie cudzołóż, nie zabijaj i nie kłam – mówił wojewoda lubelski Przemysław Czarnek.
 
Mimo, iż mord nie miał charakteru politycznego, dowództwo niemieckie postanowiło zastosować na okolicznych mieszkańcach zasadę odpowiedzialności zbiorowej, obarczając winą wszystkich Polaków. Zorganizowani w kilkuosobowe grupy żandarmi i gestapo zwozili i spędzali mieszkańców okolicznych wsi. Późnym popołudniem na rozkaz jednego z oficerów puszczono wolno kobiety oraz dzieci do lat 14. Pozostałych ustawiono w kolumnie po 10 osób. Po zmroku Niemcy rozpoczęli trwającą do świtu egzekucję. Zamordowano 217 osób, kilkudziesięciu udało się uciec. Zwłoki ofiar wrzucono do wcześniej wykopanego rowu. Zbiorową mogiłę i plac egzekucji w celu zatarcia śladów zabronowano.
 
Miejsce kaźni w Józefowie Dużym upamiętnia krzyż oraz pomnik przedstawiający postać kobiety bolejącej. W 1956 r. ciała pomordowanych ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny w Serokomli, gdzie spoczywają w 16 mogiłach zbiorowych.