Świadczenia rodzinne oraz świadczenie wychowawcze
w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Definicja świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

W myśl definicji, zawartej w Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) określenie „świadczenie rodzinne” oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych, specjalnych świadczeń porodowych oraz świadczeń adopcyjnych, określonych w załączniku I przedmiotowego rozporządzenia. Świadczenia rodzinne w ramach systemów zabezpieczenia społecznego mają bardzo szeroki zakres, zapewniając ochronę w sytuacjach, które można by określić jako klasyczne, jak również w innych, które mają charakter szczególny.
 
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie orzekał, że fakt, że dane świadczenie nie zostało zakwalifikowane jako świadczenie rodzinne w systemie danego państwa, nie oznacza, że nie jest to świadczenie rodzinne w rozumieniu przepisów unijnych. Należy mieć na uwadze, iż rozróżnienie pomiędzy świadczeniami wyłączonymi z zakresu zastosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. i świadczeniami, które wchodzą do tego zakresu opiera się na elementach konstytutywnych każdego świadczenia, szczególnie na jego celu i warunkach przyznania, a nie na fakcie, czy dane świadczenie zakwalifikowane jest (lub nie) jako świadczenie z ubezpieczenia społecznego przez ustawodawstwo krajowe danego państwa. Jako świadczenie rodzinne musi być zatem uważane świadczenie, które przyznawane jest automatycznie osobom spełniającym określone kryteria – obiektywne i ustawowo określone – poza wszelką swobodną oceną i potrzebami indywidualnymi, które przeznaczone jest na zrekompensowanie kosztów utrzymania rodziny.