Świadczenia rodzinne oraz świadczenie wychowawcze
w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Tryb postępowania

Tryb postępowania w sytuacji, gdy
Polska jest krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń

 

Wojewoda Lubelski, do którego wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych  (np. zasiłku rodzinnego, czy świadczenia wychowawczego) rozpatruje go na podstawie szczegółowych informacji, dostarczonych przez wnioskodawcę i bierze pod uwagę całościową faktyczną i prawną sytuację rodziny wnioskodawcy.

Jeżeli Wojewoda Lubelski uzna, że ustawodawstwo polskie ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa,zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dn. 30 kwietnia 2004 r.), zapewnia świadczenia rodzinne zgodnie ze stosowanym na terytorium Polski  ustawodawstwem.

W sytuacji, kiedy Wojewoda Lubelski uzna, że na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego może istnieć prawo do dodatku dyferencyjnego,zgodnie z art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. podstawowego, niezwłocznie przekazuje wniosek do instytucji właściwej tego innego państwa członkowskiego oraz informuje o tym zainteresowanego. Powiadamia on ponadto instytucję tego innego państwa członkowskiego o swojej decyzji w sprawie wniosku oraz o kwocie wypłaconych świadczeń rodzinnych.

 

 

Podstawa prawna:

 

  • art. 68 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.)
  • art. 60 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 284/1 z dn. 30 października 2009 r.)

 

 

 

Tryb postępowania w sytuacji, gdy
Polska nie jest krajem pierwszeństwa do wypłaty świadczeń

 

Wojewoda Lubelski, do którego wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (np. zasiłku rodzinnego, czy świadczenia wychowawczego) rozpatruje go na podstawie szczegółowych informacji dostarczonych przez wnioskodawcę i bierze pod uwagę całościową faktyczną i prawną sytuację rodziny wnioskodawcy.

Jeżeli Wojewoda Lubelski uzna, że w przypadku danego wniosku o świadczenia rodzinne zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa,zgodnie z art. 68 ust. 1 - 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r.
w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.), zawiesza prawo do świadczeń rodzinnych do kwoty przewidzianej przez ustawodawstwo państwa pierwszej kolejności, i w odpowiednim przypadku, przyznaje dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę, tj. różnicę między świadczeniami przewidzianymi w dwóch zainteresowanych państwach, a następnie przekazuje wniosek do właściwej instytucji państwa pierwszeństwa i jednocześnie informuje tamtejszą instytucję o treści własnej decyzji.

 

Podstawa prawna:

 

  • art. 68 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.)
  • art. 60 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 284/1 z dnia 30 października 2009 r.)

 

Ustawodawstwo wspólnotowe nie przewiduje, by rodzina, ubiegająca się o świadczenia rodzinne
w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mogła wybrać państwo, w którym świadczenia te zostaną jej przyznane. Zasady pierwszeństwa w ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych zostały uregulowane w art. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L Nr 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 r.), który stanowi:      

 

  • w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek,
  • w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty,
  • w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane są na podstawie miejsca zamieszkania.

 

Zatem w sytuacji, gdy jeden z rodziców wykonuje działalność zawodową  na terytorium jednego z państwa Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii, drugi zaś rodzic jest aktywny zawodowo na terytorium Polski(w myśl Decyzji nr F1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004), jak również dzieci, na które wnioskowane są świadczenia mieszkają w Polsce, Polska zawsze będzie krajem pierwszeństwa do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

 

Państwo mające pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych, po spełnieniu wszystkich kryteriów, przewidzianych w jego ustawodawstwie, zobowiązane jest do wypłaty pełnej wysokości świadczeń rodzinnych, natomiast drugie zainteresowane państwo, w przypadku, gdy wysokość świadczeń, przewidziana w ustawodawstwie drugiego zainteresowanego państwa jest wyższa od wysokości świadczeń rodzinnych w państwie pierwszeństwa, może jedynie wypłacić tzw. dodatek dyferencyjny, tj. różnicę między świadczeniami w dwóch zainteresowanych państwach. 

 

Należy jednocześnie pamiętać, iż w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych nie zostanie złożony w kraju pierwszeństwa, kraj drugiej kolejności, do którego wpłynie wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, nie jest zobowiązany do wypłaty pełnej wysokości tych świadczeń. Stosownie do art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, kraj drugiej kolejności zawiesza wówczas uprawnienie do świadczeń rodzinnych do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określa dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę.

 

W przypadku, gdy Polska jest krajem pierwszeństwa do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, rodzina powinna zawsze wnioskować o ustalenie tego prawa. Jedynie decyzja Wojewody Lubelskiego, odmawiająca prawa do świadczeń rodzinnych z ustawodawstwa polskiego (zasiłku rodzinnego oraz świadczenia wychowawczego), zobliguje kraj drugiej kolejności do wypłaty pełnej wysokości świadczeń rodzinnych przewidzianych w ustawodawstwie tego kraju.