Świadczenia rodzinne oraz świadczenie wychowawcze
w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Zasady ogólne ubiegania się o świadczenia rodzinne w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej osobom podejmującym legalne zatrudnienie w dowolnym kraju na terytorium Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz od dnia 1 kwietnia 2006 r. na terytorium Szwajcarii, przysługuje prawo do ubiegania się o świadczenia rodzinne. Stało się to możliwe dzięki zastosowaniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
 
Aby pobierać świadczenie rodzinne w państwach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Szwajcarii, należy przede wszystkim złożyć odpowiedni wniosek, wymagany prawem danego kraju. Wniosek składany jest w kraju, w którym wykonywana jest działalność zawodowa.
 
Na terenie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz w Szwajcarii nie obowiązuje żaden jednolity system zasiłków – każdy kraj ma odrębne ustawodawstwo w zakresie świadczeń rodzinnych. W celu usprawnienia wymiany informacji między Państwami, wprowadzono jednakowe co do treści i postaci graficznej formularze. Od maja 2010 r. wykorzystuje się w tym celu druki typu SED, czyli ustrukturyzowane dokumenty w formacie umożliwiającym elektroniczną wymianę informację między Państwami Członkowskimi. W chwili obecnej dokumenty te przekazywane są miedzy zainteresowanymi państwami drogą pocztową. Zakłada się jednak, że w najbliższym czasie wymiana danych we wszystkich krajach Unii Europejskiej obywać się będzie wyłącznie drogą elektroniczną, w sposób bezpośredni lub za pośrednictwem punktów kontaktowych w ramach wspólnej sieci, która może zapewnić poufność i ochronę wymiany danych.
 
Obok druków typu SED stosowane są jeszcze przez niektóre państwa członkowskie formularze serii E400. Formularze te składają się z dwóch części: A – wniosek o zaświadczenie oraz B – zaświadczenie. Wypełniane są one przez instytucję właściwą do przyznania świadczeń w części A i następnie trafiają do instytucji właściwej kraju, gdzie zamieszkują członkowie rodziny. Instytucja ta udziela odpowiedzi poprzez uzupełnienie formularza w części B i odesłanie go do instytucji będącej nadawcą.
 
Wymiana informacji zarówno na drukach serii SED, jak i formularzach serii E 400 odbywa się wyłącznie pomiędzy zainteresowanymi instytucjami.